دکتر عبدالکریم سروش در بی بی سی درباره مبانی تئوریک «حکومت اسلامی» گفت

[حاجی جفرسون]

عبدالکریم سروش در بی بی سی درباره مبانی تئوریک «حکومت اسلامی» گفت



عبدالکریم سروش چند روز قبل در استودیوی ضبط برنامه «صفحه 2» تلویزیون بی بی سی فارسی حضور یافت و به پرسش های مطرح شده در مورد مبانی تئوریک «حکومت اسلامی» توضیح داد.

سروش در آغاز گفت که «بعید می دانم آقای احمدی نژاد به تفاوت های تئوریک حکومت اسلامی در برابر جمهوری اسلامی و تبعات عینی و عملی چنین نظام سیاسی ای اندیشیده و واقف باشد.»

سروش تئوریسین اصلی نظریه حکومت اسلامی را محمد تقی مصباح یزدی دانست و گفت که تصور می کند مراد ایشان و همفکرانشان از حکومت اسلامی همان «حکومت فقهی» و برپا کردن جامعه دینی است. سروش چنین حکومتی و نظامی را قابل تحقق اعلام کرد اما گفت چنین نظام، نظامی ایمانی نیست، چرا که ایمان امری اجباری نیست و با زور گرچه می توان خیلی چیزها ایجاد کرد اما عشق و ایمان نمی توان آفرید. با توجه به این امر او تحقق «جامعه دینی» را غیر ممکن دانست و گفت که این امری متناقض است و با قدرت نمی توان ایمان ساخت.

او گفت جامعه دینی نیز از آن دست مقولاتی است که در مقام سخن بسیار زیباست اما ساز وکار عملی آن نامشخص است.

سروش دو رکن حداقلی هر نظام سیاسی را «کفایت» به معنای توانایی مدیریت امور و «مشروعیت» یا همان مقبولیت عمومی دانست و گفت که هر چه از پیروزی انقلاب می گذرد این مشروعیت بیشتر از مردم گرفته می شود و نقش مردم کم رنگ تر می شود.


خبر آنلاین

[kaman]

نوشته اصلی توسط حاجی جفرسون

..

سروش تئوریسین اصلی نظریه حکومت اسلامی را محمد تقی مصباح یزدی دانست و گفت که تصور می کند مراد ایشان و همفکرانشان از حکومت اسلامی همان «حکومت فقهی» و برپا کردن جامعه دینی است. سروش چنین حکومتی و نظامی را قابل تحقق اعلام کرد اما گفت چنین نظام، نظامی ایمانی نیست، چرا که ایمان امری اجباری نیست و با زور گرچه می توان خیلی چیزها ایجاد کرد اما عشق و ایمان نمی توان آفرید. با توجه به این امر او تحقق «جامعه دینی» را غیر ممکن دانست و گفت که این امری متناقض است و با قدرت نمی توان ایمان ساخت.

او گفت جامعه دینی نیز از آن دست مقولاتی است که در مقام سخن بسیار زیباست اما ساز وکار عملی آن نامشخص است.

سروش دو رکن حداقلی هر نظام سیاسی را «کفایت» به معنای توانایی مدیریت امور و «مشروعیت» یا همان مقبولیت عمومی دانست و گفت که هر چه از پیروزی انقلاب می گذرد این مشروعیت بیشتر از مردم گرفته می شود و نقش مردم کم رنگ تر می شود.

...

نظریه دکتر سروش (که شنصآ هم به ایشان هم ارادت دارم و هم ارزش بسیار قائل هستم) بلحاظ روانشناسی، جامعه شناسی و فلسفی کاملآ درست بنظر میرسد. ولی سئوالی که برای من مطرح است، این است که اگر ایشان واقعآ به کار آمدی سطح بالای مدیریت در جامعه ایمان دارند، چگونه بود که اعلام حمایت از کاندیداتوری کروبی نمودند. کروبی ای که در تمامی مناظره ها آن چیزی که برای ارائه کردن نداشت، همان توانائی مدیریت بود. وی در مناظره ها پاسخ بسیاری از سئوالات را به متخصصانی حواله مینمود که طبق گفته وی مشاوران ایشان بودند.

اگر از دوستان کسی بتواند پاسخ درخوری را بنویسد، ممنون خواهم شد.

[mory291]

من این مصاحبه را همراه با محسن کدیور انجام شد تماما دیدم و ضبط کردم و البته نظر به رابطه متلمذانه و عاطفی ای که از دوره دانشجوئی با ایشان و نظراتشان دارم،این مصاحبه را چند بار مرور کردم.
ایشان به هیچ وجه نگفتند که:
"تصور می کند مراد .... و همفکرانشان از حکومت اسلامی همان «حکومت فقهی» و برپا کردن جامعه دینی است"
بلکه ایشان این مورد و سایر موارد طرح شده را با "اطمینان" و نه با "تصور" ذکر کردند و دقیقا به مصادیق آن نیز پرداختند. مسائل بسیار مهم تری هم مطرح شد که در این پست به ان اشاره نشده است. از جمله :
ایشان همچنین به تبیین تفاوت ذاتی بین "تکلیف اندیشی" و "حقوق اندیشی" پرداختند و اینکه در جامعه امروز _ از نظر فقهی دوره غیبت_ و با توجه به آراء متکثر و کنجکاوانه و عموما جوان و سائل ، میتوان برای خود تکلیف اندیش بود، اما نمی توان آن را برای دیگران هم تکلیف دانست. بلکه رابطه بین ما و دیگران باید بر اساس "حقوق متقابل" و نه "تکلیف یک طرفه" شکل بگیرد. آنهم با این مفهوم که همیشه این دیگرانند که نسبت به من مکلفند! آنهم در برابر اصولی که در مورد آن سوال دارند و سالهاست که برخی آن اصول محل مناقشه است.
مصداق آن هم "ایثار" است. ما می توانیم برای اصول فکری خود ایثار گرانه زندگی و رفتار کنیم . اما نمی توانیم "ایثار کردن" را به دیگران تحمیل کنیم و متوقع باشیم که آنها مکلفند در کنار من و نسبت به آنچه من معتقدم ایثار گر باشند. بر که بر عکس! این نه تنها تکلیف نیست ، بلکه این حق آنان است که نخواهند در مورد آنچه برای من مهم است ایثار کنند.
ایشان ایجاد حکومت دیکتاتوری، فاشیستی ، لیبرالیستی و بسیاری ایست های دیگر را محتمل دانست. اما ایجاد حکومت دینی را به ایجاد حکومت "عشقی" تشبیه نمود. و اینکه اگر بتوانیم تحت لوای یک حکومت عشقی جامعه ای ایجاد کنیم که همگی به راستی "عاشق" باشند، به همان میزان هم در رسیدن به جامعه دینی با قاطبه انسان های مومن موفق خواهیم بود. این یک پارادوکس عظیم است. چه که ایسم های قبلی در واقع بر جان انسان ها حکومت می کنند و به روح و خلوت انان را به خودشان واگذاشته تا در درون خود راحت باشند. اما حکومت دینی مانند همان حکومت مجعول عشقی قصد حکومت بر درون را دارد که آخرالامر چیزی جز تناقض دریافت نخواهد کرد.
ایشان به جامعه دین مدار معتقد است. اما حکومت بر دین و روح افراد را حتی با دین مداری آزادانه و فکورانه در تضاد می بیند. در این راستا به این گفته بزرگی اشاره میکند که:
"برای رسیدن به هر نوع حکومت موفقی ، ابتدا باید به حکومت انسانی برسیم. در حکومت انسانی مهم است که بتوانید آزادانه انتخاب کنید. اما مهم تر است که بتوانید عزل هم بکنید. چون انسان خطاکار است و باید راه تصحیح خطا را باز گذاشت. وگر نه آنچه می ماند چیزی جر فاشیسم نیست."

[mory291]

مطالب بيشتر در اينجا

[kaman]

کتاب بسط تجربه نبوی ایشان هم در اینجاست!

پی دی اف پائین صفحه.

[namira]

سروش دو رکن حداقلی هر نظام سیاسی را «کفایت» به معنای توانایی مدیریت امور و «مشروعیت» یا همان مقبولیت عمومی دانست و گفت که هر چه از پیروزی انقلاب می گذرد این مشروعیت بیشتر از مردم گرفته می شود و نقش مردم کم رنگ تر می شود.
ايشان واقعا اين دو ركن را در شخصيت آقاي كروبي ديدند كه از ايشان حمايت كردند؟

[mory291]

نوشته اصلی توسط namira

سروش دو رکن حداقلی هر نظام سیاسی را «کفایت» به معنای توانایی مدیریت امور و «مشروعیت» یا همان مقبولیت عمومی دانست و گفت که هر چه از پیروزی انقلاب می گذرد این مشروعیت بیشتر از مردم گرفته می شود و نقش مردم کم رنگ تر می شود.
ايشان واقعا اين دو ركن را در شخصيت آقاي كروبي ديدند كه از ايشان حمايت كردند؟

دوست عزيز
قرار نيست كانديد مورد نظر ما تمامي زواياي فكري مارا پوشش دهد تا منتخب ما باشد. اين ايده ال گرائي در مقوله انتخاب هم مانند بسياري موارد ديگر دست نيافتني است. خود من هم كه به آقاي موسوي راي دادم هرگز تمامي ابعاد رفتاري و فكري ايشان را تائيد نمي كنم و بارها در همين سايت عرض كرده ام كه در صورت نبودن نظارت استصوابي و امكان انتخاب هاي ديگر، قطعا راي من آقاي موسوي نبود.
سروش هم از اين قاعده مستثني نيست و اگر پذيرفته كه بايد در چارجوب شرايط حاضر راي بدهد، خوب مشخصا بايد از بين همين 4 نفر تصويب شده يكي را كه به نظراتش نزديك تر است و متصور است كه بتواند حداقل انتظارات را برآورده كند را انتخاب مي كند.
اضافه كنم كه بنده عليرغم ارادتي كه به آقاي سروش و نظراتشان دارم، اما مدافع ايشان نيستم. اتفاقا با نظر ايشان در مورد راي دادن به آقاي كروبي هم كه دلايل خاص خود را داشتند، موافق نبودم. اما به هر حال راي هر كسي براي خودش محترم است.

[namira]

نوشته اصلی توسط mory291

دوست عزيز
قرار نيست كانديد مورد نظر ما تمامي زواياي فكري مارا پوشش دهد تا منتخب ما باشد. اين ايده ال گرائي در مقوله انتخاب هم مانند بسياري موارد ديگر دست نيافتني است. خود من هم كه به آقاي موسوي راي دادم هرگز تمامي ابعاد رفتاري و فكري ايشان را تائيد نمي كنم و بارها در همين سايت عرض كرده ام كه در صورت نبودن نظارت استصوابي و امكان انتخاب هاي ديگر، قطعا راي من آقاي موسوي نبود.
سروش هم از اين قاعده مستثني نيست و اگر پذيرفته كه بايد در چارجوب شرايط حاضر راي بدهد، خوب مشخصا بايد از بين همين 4 نفر تصويب شده يكي را كه به نظراتش نزديك تر است و متصور است كه بتواند حداقل انتظارات را برآورده كند را انتخاب مي كند.
اضافه كنم كه بنده عليرغم ارادتي كه به آقاي سروش و نظراتشان دارم، اما مدافع ايشان نيستم. اتفاقا با نظر ايشان در مورد راي دادن به آقاي كروبي هم كه دلايل خاص خود را داشتند، موافق نبودم. اما به هر حال راي هر كسي براي خودش محترم است.

بنده راجع به تمامي زواياي فكري صحبتي نكردم
صحبت از "دو ركن اصلي" هست كه آقاي سروش در موردش صحبت كردند
آيا ايشان اين دو ركن اصلي را در آقاي كروبي ديدند؟

[mory291]

نوشته اصلی توسط namira

بنده راجع به تمامي زواياي فكري صحبتي نكردم
صحبت از "دو ركن اصلي" هست كه آقاي سروش در موردش صحبت كردند
آيا ايشان اين دو ركن اصلي را در آقاي كروبي ديدند؟

عرض شد! مفهوم حرف من اين بود:
شايد نه. اما به نظر مي رسد كه از نظر ايشان، نظرات آقاي كروبي در مورد اين دو ركن و ديگر اركان مد نظر ايشان، از ديگر كانديداها به ايشان نزديك تر بوده است! همين!
مانند كانديد مورد نظر شما كه احتمالا نظرات ايشان را نه ايده آل، كه بهتر از ديگران تشخيص داده ايد. بنيان انتخاب همين است.